Merkez Bankası’na göre Türk Lirası kaç lira?

Ekonomi uzmanı Alaattin Aktaş, Merkez Bankası’nın her ay açıkladığı reel efektif döviz kuru endeksi hesaplamalarında TL’nin değer kaybettiğinin açıkça görüldüğüne dikkat çekti, “Bu veriler herhalde en çok Merkez Bankası’nın canını sıkıyordur. Her ay bir veri açıklıyor ve adeta ‘yarım ağız’ bir şekilde ‘Paramız da çok değer yitirdi, ne yapsak’ diyorsun.” diye yazdı.

Aktaş’ın “TCMB her ay sessizce haykırıyor: ‘TL çok değersiz, çok değersiz!'” başlıklı yazısının ilgili bölümü şöyle:

“Türk parasının diğer paralara karşı gerçek anlamda değerli mi, yoksa değersiz mi olduğunu ortaya koyan veri Merkez Bankası’nın hesapladığı reel efektif döviz kuru endeksi, kısaca REK…

Reel efektif döviz kuru; Türkiye’nin ticaret yaptığı ülkelerin paralarıyla Türk parasının karşılaştırılması. Bu yapılırken hem ilgili ülkelerdeki, hem Türkiye’deki enflasyon dikkate alınarak bir değer bulunuyor. REK için başlangıç yılı 2003 ve o yılın endeksi 100 kabul ediliyor.

100’ün üstündeki değerler Türk parasının reel anlamda değerli olduğunu gösteriyor, 100’ün altındaki değerler ise Türk parasının reel olarak değersiz kaldığı anlamına geliyor.

(…)

■ Reel efektif döviz kuru endeksi, özellikle TÜFE bazlı hesaplamaya göre 100’ün çok altında ve bu da Türk parasının aşırı değersiz olduğuna işaret ediyor.

■ 2003 yılında 100 olan reel kur endeksi, bu ocakta TÜFE bazlı hesaplamaya göre 56.95’e, Yİ-ÜFE bazlı hesaplamaya göre 86.53’e inmiş durumda.

■ Reel efektif döviz kuru endeksinin 2003 düzeyine, yani 100’e gelmesi için Türk parasının değer kazanması, örneği dolarla verirsek, ocak ayı ortalaması 30 lira olan doların TÜFE bazlı hesaplamaya göre 17 liraya, Yİ-ÜFE bazlı hesaplamaya göre ise 26 liraya inmesi gerekiyor.

■ Baz yılı olarak 2003’ü almayıp daha yakın zamana odaklansak da durum pek değişmiyor. TÜFE bazlı endeks 2016 yılında da 100, aynı yıl Yİ-ÜFE bazlı endeks de 97 idi. 2003’ten 2016’ya kadar TL genellikle değerli seyretti; 2016’da 2003 düzeyine geri dönüldü, sonrasında ise TL’nin reel değeri hızla düştü.

YA ENFLASYON HESABI YANLIŞSA?

■ Eğer reel efektif kur doğru ve gerçeği yansıtıyor ise dövizin düşmesi, yani TL’nin değer kazanması gerekiyor. Ama unutmayalım; bu hesaplamada enflasyon temel belirleyici. Sakın biz enflasyonu yanlış ve eksik ölçüyor olmayalım!

■ 2003’ten 2018’e kadar olan dönemdeki reel kur endeksi TÜFE ve Yİ-ÜFE’de paralel sayılabilecek bir seyir izliyor. 2018 yılıyla birlikte bir ayrışma başlıyor. Yİ-ÜFE bazlı endeks yüksek seyrediyor, TÜFE bazlı endeks ise adeta dibe oturuyor. Bu da akla son yıllarda TÜFE ölçümünün pek doğru olmadığı iddialarını getiriyor. Doğrusu TÜFE bazlı endeksin böylesine düşük bir düzeye gerilemesine, hele hele Yİ-ÜFE ile makasın böylesine açılmış olmasına başka türlü bir izah da bulunamıyor.

DÜZELTMENİN BİR BAŞKA YOLU…

■ Özellikle TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksinin 100’den 56.95’e kadar gerilemesi bir yanlışa işaret. Biraz önce belirttim, bu yanlışı düzeltmek (düzeltmek gibi bir çaba yok da, diyelim var), doların 17 liraya indirilmesiyle mümkün. Bu tabii ki söz konusu değil. Düzeltme için bir yol daha var; fiyat endeksini doğru yazmak!

■ Bugünkü fiyat düzeyi bir kata yakın artarsa, TL reel düzeyine gelir. Bu söylediğimden fiyatlar artmalı anlamı çıkmaz; TÜFE’nin fiyat artışlarını tam yansıtmadığı anlamı çıkar. Fiyatlar örneğin yüzde 100 arttığı halde endekse yüzde 50 artmış gibi yansırsa, bu süreçte kur ise yüzde 70 yükselirse (ki reel kur endeksi böyle olduğuna işaret ediyor) sonuçta Türk parası da bu enflasyona göre değer kaybetmiş görünür.”

(EKONOMİ SERVİSİ)

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
markajbet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
kralbet
ligobet
matadorbet
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
denemebonusuoyna.com
Deneme bonusu veren siteler
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
erzurum escort
Pendik Escort
pendik escort
Betoffice